Het beroemdste zangvogeltje uit de kunstgeschiedenis is de Putter van Fabritius.

In de kunstgeschiedenis is dit een uniek schilderijtje, en ook vandaag de dag zijn mensen getroffen door de fragiliteit en levendigheid van het vogeltje. Fabritius laat zien dat een intiem onderwerp, met een snelle toets geschilderd, een enorme levendigheid heeft.

Vandaar dat ik dit schilderijtje heb gekozen als het onderwerp voor mijn Nieuwjaarsworkshop.

Carel Fabritius (1622-1654) was een leerling van Rembrandt, en waarschijnlijk de meest getalenteerde. Helaas is hij op 32 jarige leeftijd overleden als gevolg van verwondingen ontstaan door een grote ontploffing in het Delftse kruithuis. Hierbij zijn wellicht honderden mensen omgekomen, en vermoed wordt dat er veel schilderijen van Fabritius zijn verbrand. Om die reden zijn er maar twaalf werken definitief aan hem toegeschreven.

 Met deze werken, zoals zijn zelfportret, is het duidelijk dat Fabritius zich heeft losgemaakt van zijn leermeester. Zijn schildertoets is weliswaar ook vlot, maar zijn kleuren zijn veel lichter. Ook zijn de composities en achtergronden van Fabritius vaak verrassend modern van opvatting. Een stadsgezicht van hem is zo vreemd van perspectief dat het waarschijnlijk geschilderd is voor een kijkdoos.

Het Puttertje is vermoedelijk onderdeel geweest van een schilderskastje, ook een soort kijkdoos. Materiaal onderzoek heeft uitgewezen dat er een lijst op het schilderij heeft gezeten, is weggehaald, en dat naderhand de achtergrond is bijgeschilderd. Het schilderij zoals we het nu kennen is niet helemaal meer in zijn oorspronkelijke kleur. Het rood moet iets helderder zijn geweest en het kastje waar hij opzit vermoedelijk groener.

De schildertechniek:

Tijdens deze workshop leert u hoe Fabritius dit schilderij gemaakt heeft, en tevens de basistechniek waarin alle oude meesters werkten. In het kort komt het er op neer dat het schilderij eerst in licht/donker werd geschilderd, en dat daaroverheen in één tot drie  lagen de kleuren werden aangebracht.

 Het bijzondere in deze techniek is dat er erg lang gecorrigeerd kan worden. Ook is het verrassend te ervaren hoe lang er met licht/donker geschilderd wordt, en dat de uiteindelijke kleurlaag relatief snel wordt aangebracht. Deze lagentechniek is ook de basis voor het licht dat de oude meesters uitstralen. 

Vanwege deze lagentechniek, en de lange droogtijd van olieverf, schilderen we eerst in acryl. De laatste laag in kleur schilderen we in olie. Tijdens het schilderen krijgt u uiteraard aanwijzingen van de docent, maar ook uitleg over het hoe en waarom. Vragen kunt u altijd stellen, de docent zal u zo adequaat mogelijk antwoorden.

Praktisch: